İlham Əliyev tərəfindən “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” adlı vahid fəaliyyət planına həsr olunmuş müşavirədə səsləndirilən fikirlər ölkənin gələcək inkişaf trayektoriyasının əsas konturlarını müəyyənləşdirir. Prezident çıxışında vurğuladı ki, müasir dünyada süni intellektin tətbiqi, data mərkəzlərinin yaradılması və rəqəmsallaşma ilə bağlı dərin islahatlar artıq seçim deyil, zərurətdir. Bu istiqamətlər faktiki olaraq ölkələrin iqtisadi, texnoloji və sosial inkişafının səviyyəsini müəyyən edir və qlobal rəqabət qabiliyyətini formalaşdırır.Prezident İlham Əliyev xüsusi olaraq qeyd etdi ki, rəqəmsal inkişaf məsələsi Azərbaycanın gələcək inkişafını böyük dərəcədə şərtləndirəcək. Dünyada müşahidə olunan trendlər göstərir ki, süni intellekt texnologiyalarını və böyük həcmli məlumatların emalını effektiv tətbiq edən dövlətlər innovasiya, məhsuldarlıq və idarəetmə sahələrində əhəmiyyətli üstünlüklər qazanırlar. Bu baxımdan Azərbaycan da artıq müəyyən işlər görüb, lakin qarşıdakı mərhələdə rəqəmsallaşma əsas prioritetlər sırasına daxil edilməlidir. Dövlət başçısının sözlərinə görə, məhz bu prioritet yanaşma uzunmüddətli və dayanıqlı inkişafın təminatına çevriləcək.
İlham Əliyev Azərbaycanın mövcud üstünlüklərini də diqqətə çatdırdı. Onun fikrincə, ölkənin zəngin neft-qaz təcrübəsi, beynəlxalq enerji və nəqliyyat layihələrində iştirak bacarığı, habelə geniş beynəlxalq tərəfdaşlıq şəbəkəsi yeni rəqəmsal arxitekturanın qurulması üçün mühüm baza rolunu oynayır. Azərbaycan illər ərzində transmilli kəmər layihələrini, enerji və nəqliyyat dəhlizlərini uğurla reallaşdıraraq həm texniki, həm də idarəetmə sahəsində ciddi təcrübə toplayıb. Bu təcrübə indi rəqəmsal transformasiya prosesində istifadə olunmalıdır.Prezident İlham Əliyev xüsusilə coğrafi mövqeyin əhəmiyyətini vurğuladı. Azərbaycan Asiya ilə Avropa arasında strateji məkanda yerləşir və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizinin əsas iştirakçılarından biridir. Dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, coğrafi mövqe özü-özlüyündə üstünlük olsa da, onun inkişaf üçün effektiv alətə çevrilməsi düzgün siyasət və strateji baxış tələb edir. Azərbaycan bu üstünlüyü iqtisadi və infrastruktur layihələrinə bağlamaqla real nəticələr əldə edib.
Müşavirədə səsləndirilən mühüm məqamlardan biri də mövcud nəqliyyat və energetika dəhlizlərinin gələcəkdə fiber-optik dəhlizlərə çevrilməsi ideyası oldu. Prezident İlham Əliyev bildirdi ki, neft-qaz kəmərləri inşa edilərkən kommunikasiya xətləri də nəzərə alınıb, lakin bu günün tələbləri daha genişmiqyaslı və yüksək texnoloji həllər tələb edir. Yeni data mərkəzlərinin yaradılması, regional rəqəmsal qovşaqların formalaşdırılması və beynəlxalq məlumat mübadiləsinin gücləndirilməsi Azərbaycanın rəqəmsal xəritədə mövqeyini daha da möhkəmləndirə bilər.Süni intellektin tətbiqi isə yalnız texnoloji yenilik deyil, eyni zamanda dövlət idarəçiliyində səmərəliliyin artırılması, xidmətlərin keyfiyyətinin yüksəldilməsi və şəffaflığın təmin edilməsi baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Prezident İlham Əliyevin çıxışında bu məsələyə xüsusi yer ayrılması göstərir ki, rəqəmsal transformasiya təkcə iqtisadi deyil, həm də institusional islahatları əhatə edəcək genişmiqyaslı bir proses kimi nəzərdə tutulur.
Beləliklə, Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası”na dair çıxışı ölkənin gələcək inkişaf modelində rəqəmsal texnologiyaların mərkəzi yer tutacağını bir daha təsdiqlədi. Süni intellekt, data mərkəzləri və rəqəmsal infrastrukturun inkişafı Azərbaycanın coğrafi və iqtisadi üstünlükləri ilə vəhdətdə yeni inkişaf mərhələsinin əsas dayaqlarına çevrilməlidir. Bu strateji yanaşma ölkənin qlobal rəqabət mühitində mövqeyini gücləndirməklə yanaşı, dayanıqlı və innovativ inkişafını təmin edəcək.
Pərvin Cəfərli,
Yeni Azərbaycan Partiyası,məsləhətçi.
