Zərifə Əliyeva – elmə və insanlığa həsr olunmuş ömür

Azərbaycan tibb elminin görkəmli nümayəndəsi, akademik Zərifə Əliyeva öz həyatını elmə, insan sağlamlığına və cəmiyyətə xidmətə həsr etmiş nadir şəxsiyyətlərdən biri kimi Azərbaycan tarixində silinməz iz qoymuşdur; 1923-cü ildə Naxçıvan şəhərində anadan olan Zərifə xanım, görkəmli dövlət xadimi Əziz Əliyevin ailəsində böyüyərək erkən yaşlarından elmə və təhsilə böyük maraq göstərmiş, yüksək intellekti və zəhmətsevərliyi ilə seçilərək gələcək həyat yolunun əsasını müəyyən etmişdir; onun ailəsində hökm sürən ziyalı mühiti, milli-mənəvi dəyərlərə bağlılıq və insanlara xidmət ideyası Zərifə Əliyevanın xarakterinin formalaşmasına mühüm təsir göstərmiş, bu isə sonradan onun həm alim, həm də insan kimi kamilləşməsinə zəmin yaratmışdır; orta təhsilini uğurla başa vurduqdan sonra Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutuna daxil olan Zərifə Əliyeva burada oftalmologiya ixtisasını seçərək göz xəstəliklərinin diaqnostikası, müalicəsi və profilaktikası sahəsində dərin biliklərə yiyələnmiş, tələbəlik illərindən etibarən elmi araşdırmalara xüsusi maraq göstərərək müəllimlərinin rəğbətini qazanmışdır; o, tibb sahəsində qazandığı bilikləri yalnız nəzəri səviyyədə saxlamamış, praktik fəaliyyətlə birləşdirərək insanların sağlamlığının qorunmasına real töhfələr verməyə çalışmışdır; Zərifə Əliyevanın elmi fəaliyyəti xüsusilə sənaye oftalmologiyası sahəsində yeni istiqamətlərin müəyyən edilməsi ilə səciyyələnir, o, kimya və neft sənayesində çalışan işçilərin görmə orqanına təsir edən zərərli amilləri sistemli şəkildə araşdırmış, istehsalat şəraitində yaranan göz xəstəliklərinin səbəblərini elmi əsaslarla izah etmiş və bu problemlərin aradan qaldırılması üçün mühüm metodlar təklif etmişdir; onun bu istiqamətdə apardığı tədqiqatlar nəticəsində bir sıra peşə xəstəliklərinin qarşısının alınması mümkün olmuş, işçilərin sağlamlığının qorunması istiqamətində praktiki əhəmiyyət kəsb edən tövsiyələr hazırlanmışdır ki, bu  Zərifə Əliyevanın yalnız nəzəri alim deyil, həm də praktik səhiyyə təşkilatçısı olduğunu göstərir; onun elmi əsərləri oftalmologiyanın müxtəlif sahələrini əhatə etməklə yanaşı, müasir tibbin inkişafına ciddi təsir göstərmiş, yazdığı monoqrafiyalar, dərs vəsaitləri və məqalələr bu gün də aktual olaraq qalmaqdadır, Zərifə Əliyeva yüzlərlə elmi işin müəllifi kimi yalnız Azərbaycanda deyil, beynəlxalq elmi mühitdə də tanınmış, onun tədqiqatları bir çox xarici ölkələrdə də maraqla qarşılanmışdır; o, elmi fəaliyyətlə yanaşı pedaqoji işlə də məşğul olaraq gənc mütəxəssislərin hazırlanmasına böyük önəm vermiş, öz bilik və təcrübəsini tələbələrinə ötürərək onların peşəkar həkim kimi formalaşmasına töhfə vermişdir, onun dərsləri yalnız tibbi biliklərin ötürülməsi ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda tələbələrə humanizm, mərhəmət, məsuliyyət və peşə etikası kimi ali dəyərlər aşılanırdı; Zərifə Əliyevanın rəhbərliyi altında yetişən mütəxəssislər bu gün də Azərbaycan səhiyyə sistemində uğurla fəaliyyət göstərir və onun qoyduğu elmi məktəbi davam etdirirlər; o, yalnız alim və pedaqoq kimi deyil, həm də yüksək mənəviyyata malik insan kimi cəmiyyətdə dərin hörmət qazanmışdır, xəstələrinə həssas yanaşması, onların problemlərini diqqətlə dinləməsi və hər birinə fərdi yanaşma göstərməsi Zərifə xanımın insanpərvərliyinin bariz nümunəsi idi, o, həkim peşəsini sadəcə bir ixtisas kimi deyil, insanlara xidmət missiyası kimi qəbul edirdi; onun həyatında ailə dəyərləri də xüsusi yer tutmuş, o, Ümummilli Lider Heydər Əliyevin həyat yoldaşı olaraq həm ailə daxilində, həm də ictimai mühitdə nümunəvi bir obraz yaratmışdır, bu ailə qarşılıqlı hörmət, dəstək və milli dəyərlərə sadiqlik üzərində qurulmuş, Zərifə Əliyeva öz müdrikliyi və sadəliyi ilə ailənin mənəvi dayaqlarından birinə çevrilmişdir; bu ailədə böyüyən və sonradan Azərbaycanın Prezidenti Cənab İlham Əliyev də valideynlərindən yüksək mənəvi keyfiyyətləri və dövlətçilik düşüncəsini mənimsəmişdir; Zərifə Əliyevanın elmi və ictimai fəaliyyəti dövlət tərəfindən yüksək qiymətləndirilmiş, o, bir sıra orden və medallarla təltif olunmuş, akademik adına layiq görülmüşdür ki, bu da onun elmə verdiyi töhfələrin ən yüksək səviyyədə dəyərləndirildiyini göstərir; onun adı bu gün müxtəlif tibb müəssisələrinə, klinikalara, məktəblərə və küçələrə verilmiş, xatirəsi daim yaşadılmışdır, bu isə onun Azərbaycan cəmiyyətində nə qədər böyük nüfuza malik olduğunu bir daha sübut edir; Zərifə Əliyeva öz fəaliyyəti ilə Azərbaycan qadınının elm və cəmiyyət həyatında oynaya biləcəyi rolu da parlaq şəkildə nümayiş etdirmiş, qadınların elmə, təhsilə və ictimai fəaliyyətə cəlb olunmasında nümunəvi bir obraz yaratmışdır; onun həyat yolu göstərir ki, əzmkarlıq, zəhmət və yüksək mənəviyyat insanı ən uca zirvələrə yüksəldə bilər; 1985-ci ildə vəfat etməsi Azərbaycan elmi və ictimaiyyəti üçün böyük itki olsa da, onun qoyduğu zəngin elmi irs, yetişdirdiyi kadrlar və insanlara aşıladığı dəyərlər bu gün də yaşayır və inkişaf edir, onun elmi məktəbi davam etdirilir, ideyaları yeni nəsil alimlər tərəfindən inkişaf etdirilir; bu gün Zərifə Əliyevanın anım günü münasibətilə onun həyat və yaradıcılığı bir daha hörmət və ehtiramla yad edilir, onun elmə və insanlığa həsr olunmuş ömrü gənc nəsil üçün örnək kimi təqdim olunur, çünki o, yalnız bir alim deyil, həm də humanizm, fədakarlıq və vətənə xidmətin canlı simvolu kimi tarixdə əbədi yaşayacaqdır, Zərifə Əliyevanın adı Azərbaycan xalqının qəlbində daim uca tutulacaq, onun xatirəsi hər zaman dərin ehtiramla yad ediləcək və gələcək nəsillərə ötürüləcəkdir, çünki belə şəxsiyyətlər yalnız öz dövrünün deyil, bütün zamanların dəyərli irsi hesab olunur və onların həyat yolu cəmiyyət üçün əbədi bir məktəb rolunu oynayır.

Sahil Əliyev
Yeni Azərbaycan Partiyası, məsləhətçi