15 iyun 2021-ci il tarixində Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı Şuşada imzalanan “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi” müasir dövrün ən mühüm siyasi sənədlərindən biri kimi tarixə düşmüşdür. Bu sənəd yalnız iki dövlət arasında münasibətlərin hüquqi əsaslarını möhkəmləndirməmiş, həm də regionun gələcək geosiyasi inkişaf istiqamətlərini müəyyən etmişdir. Şuşa Bəyannaməsinin xüsusi əhəmiyyəti onun məhz işğaldan azad edilmiş Şuşa şəhərində imzalanması ilə bağlıdır. Bu, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasının və regionda yaranmış yeni reallıqların beynəlxalq səviyyədə təsdiqi kimi qiymətləndirilir. Bəyannamə Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərini strateji tərəfdaşlıq mərhələsindən müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldərək iki qardaş ölkənin ortaq gələcəyini müəyyənləşdirmişdir.
Sənəd siyasi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat, müdafiə, təhlükəsizlik, təhsil və mədəniyyət sahələrində əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsini nəzərdə tutur. Xüsusilə müdafiə sahəsində əməkdaşlıqla bağlı müddəalar tərəflərin qarşılıqlı təhlükəsizlik maraqlarını təmin etməyə xidmət edir. Bu yanaşma regionda sabitliyin və təhlükəsizliyin qorunmasına mühüm töhfə verir.
Şuşa Bəyannaməsi eyni zamanda Türk dünyasının inteqrasiyasına yeni impuls vermişdir. Zəngəzur dəhlizi, Orta Dəhliz və digər nəqliyyat layihələri vasitəsilə Avropa ilə Asiya arasında iqtisadi əlaqələrin genişlənməsi üçün əlverişli şərait yaranır. Bu layihələr Azərbaycan və Türkiyənin tranzit imkanlarını artırmaqla yanaşı, region ölkələri üçün də yeni iqtisadi imkanlar açır. Bəyannamənin digər mühüm tərəfi onun beynəlxalq əhəmiyyət daşımasıdır. Sənəd regional əməkdaşlığı gücləndirir, sülh və sabitliyə xidmət edir, eyni zamanda Azərbaycan və Türkiyənin beynəlxalq nüfuzunun artmasına şərait yaradır. Bu gün Şuşa Bəyannaməsi yalnız iki dövlətin deyil, bütövlükdə regionun gələcəyini müəyyən edən strateji yol xəritəsi kimi çıxış edir.
Nəticə etibarilə, Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığının siyasi ifadəsi olmaqla yanaşı, XXI əsrdə Türk dünyasının əməkdaşlıq modelinin formalaşmasına mühüm töhfə verən tarixi sənəddir. Bu sənəd gələcək nəsillər üçün birliyin, həmrəyliyin və ortaq inkişafın simvolu olaraq qalacaqdır.
Rüstəmov Ramil,
YAP Nizami rayon fəalı
