Azərbaycan xalqının taleyində böyük əhəmiyyət daşıyan elə günlər var ki, həmin günlərdə onun gələcək həyatını müəyyən edən mühüm başlanğıcların əsası qoyulub. Belə günlərdən ən önəmlisi tariximizə qızıl hərflərlə yazılmış 15 İyun – Milli Qurtuluş Günüdür. Milli Qurtuluş Günü Azərbaycan xalqı üçün sadəcə təqvim bayramı deyil, böyük ictimai, siyasi və tarixi əhəmiyyətə malik bir gündür. İyunun 15-i xalqımız üçün əsl qurtuluş tarixidir.1993-cü ilin iyun ayında Azərbaycanın yaşadığı real tarixi-siyasi vəziyyətin dəqiq xülasəsidir. 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü hər bir azərbaycanlı üçün müstəqil dövlətdə yaşamaq hüququnun geri qazanıldığı gündür.
Qurtuluş günü Azərbaycanın xaosdan, anarxiyadan, hərc-mərclikdən, özbaşınalıqdan, parçalanma təhlükəsindən qurtulduğu, sabitliyə, əmin-amanlığa, demokratiyaya qovuşduğu gündür. Ümummilli Liderin qətiyyəti xalqa ruh yüksəkliyi gətirdi, inamımızı özümüzə qaytardı. 15 İyun tarixi təkcə dövlətçiliyimizin xilası deyildi. Bu tarix həm də Azərbaycanın bu gününü, sabahını müəyyənləşdirdi.
1993-cü ilin yayında Azərbaycan təkcə xarici düşmənin (Ermənistanın) təcavüzü ilə deyil, həm də daxili separatizmlə üz-üzə idi. Ölkənin həm cənubunda, həm də şimalında süni şəkildə qızışdırılan etnik və regional separatizm ocaqları alovlanırdı. Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı və tətbiq etdiyi Azərbaycançılıq ideologiyası bu təhlükəni kökündən məhv etdi və dövlətin ərazi bütövlüyünü (o dövrkü sərhədlər daxilində) və xalqın birliyini qorudu.
Gəncədə baş verən hərbi qiyam mərkəzi hakimiyyətin nəzarətindən çıxmışdı və qiyamçı qüvvələr Bakıya doğru irəliləyirdi. Ölkə faktiki olaraq qardaş qırğınının – vətəndaş müharibəsinin bir addımlığında idi. İyunun 15-də Heydər Əliyevin Ali Sovetin sədri seçilməsi və dərhal qiyam bölgəsinə gedərək vəziyyəti siyasi müdrikliklə nizamlaması Azərbaycanı daxili qan gölündə boğulmaqdan xilas etdi.
1992-1993-cü illərdəki səriştəsiz idarəçilik dövlət institutlarını tamamilə iflic etmişdi. Nə orduya, nə iqtisadiyyata, nə də daxili asayişə nəzarət qalmışdı. 15 İyun bu xaosun bitdiyi və qanunun aliliyinin, dövlət intizamının, mərkəzləşdirilmiş idarəetmə sisteminin bərpa olunduğu gün oldu.
Dünya birliyi o dövrdə Azərbaycana perspektivi olmayan, daxili çəkişmələr içində yox olmağa məhkum bir ərazi kimi baxırdı. Xarici şirkətlər ölkəyə investisiya qoymaqdan qorxurdular. Qurtuluş Günündən sonra yaradılan siyasi sabitlik “Əsrin Müqaviləsi”nin imzalanmasına yol açdı və Azərbaycan beynəlxalq arenada etibarlı tərəfdaş kimi yenidən doğuldu.
Əgər 15 İyun tarixi dönüşü baş verməsəydi, bu gün xəritədə müstəqil, güclü, öz suverenliyini və ərazi bütövlüyünü tam bərpa etmiş müasir Azərbaycan Respublikasından danışmaq qeyri-mümkün olardı. Məhz buna görə də 15 İyun sadəcə bir hökumət dəyişikliyi deyil, Azərbaycan dövlətçiliyinin ölümün pəncəsindən qurtulduğu xilas günüdür.
Həmidə Ələfsərova,
Nizami rayonunun ictimai fəalı, Kimya-biologiya təmayüllü liseyin əməkdaşı
