Münaqişələrin həlli beynəlxalq siyasətin ən mürəkkəb istiqamətlərindən biridir. Müharibələrin dayandırılması hərbi və siyasi qərarlarla yanaşı, hüquqi öhdəliklərin yerinə yetirilməsini və gələcək münasibətlərin düzgün qurulmasını tələb edir. Prezident İlham Əliyevin VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda Azərbaycanın Qarabağ münaqişəsindən sonrakı sülh yanaşmasına toxunması bu təcrübənin beynəlxalq müzakirələr üçün əhəmiyyətini göstərir.
Azərbaycanın mövqeyinə görə, uzun illər nəticəsiz qalan danışıqlardan sonra ərazi bütövlüyünün bərpası münaqişənin həllində həlledici mərhələ olub. 2020-ci il müharibəsi və 2023-cü ildə həyata keçirilmiş antiterror əməliyyatı ilə bağlı Prezidentin çıxışında səsləndirilən fikirlər ölkənin təhlükəsizlik və suverenlik prioritetlərini əks etdirir. Sonrakı mərhələdə sülh gündəliyinin önə çəkilməsi isə münaqişədən sonrakı siyasətin mühüm istiqamətidir.
Münaqişələrin həlli təcrübəsinin digər regionlarda tətbiqi məsələsinə yanaşarkən hər bir vəziyyətin özünəməxsus xüsusiyyətlərini nəzərə almaq lazımdır. Ərazi məsələləri, tarixi şərait, beynəlxalq hüquqi çərçivə və tərəflərin siyasi məqsədləri fərqli olduğundan vahid model bütün hallara eyni şəkildə uyğun gəlməyə bilər. Bununla belə, hüquqi prinsiplərə əsaslanmaq və sülh üçün siyasi iradə nümayiş etdirmək ümumi əhəmiyyət daşıyır.
Davamlı sülhün təmin edilməsi üçün münaqişədən sonra təhlükəsizlik məsələlərinin həlli, razılaşmaların icrası və qarşılıqlı münasibətlərin normallaşdırılması vacibdir. İqtisadi əməkdaşlıq və nəqliyyat əlaqələrinin inkişafı əlavə imkanlar yaratsa da, bu proseslər hüquqi müəyyənlik və siyasi etimadla müşayiət olunmalıdır. Sülhün dayanıqlığı yalnız sənədlərdən deyil, onların praktiki tətbiqindən asılıdır.
Vüqar Quliyev,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Heydər Əliyev prospekti, 113” ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
