Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana son səfəri və səsləndirdiyi fikirlər sadəcə regional hesabat deyil, muxtar respublikanın geopolitik statusunun köklü şəkildə dəyişməsini göstərən strateji mesajdır. İllərlə “blokadada olan ərazi” kimi xarakterizə edilən Naxçıvan, bu gün Cənubi Qafqazın yeni iqtisadi, energetik və logistik habına dönür.
Bu transformasiya təkcə yerli infrastrukturun yenilənməsi ilə məhdudlaşmır, Naxçıvanın gələcəyi birbaşa Qarabağ, Şərqi Zəngəzur və regional inteqrasiya layihələri ilə vahid geostrateji müstəvidə planlaşdırılır.
Naxçıvanın coğrafi mövqeyi regional ticarət marşrutları üçün kritik əhəmiyyət kəsb edir. Müsahibədə xüsusi vurğulanan xətlər göstərir ki, bölgə yaxın illərdə iki əsas oxun qovuşduğu nöqtəyə çevriləcək: Zəngəzur Koridoru və TRIPP Proqramı – Naxçıvanın Azərbaycanın əsas ərazisi ilə birbaşa quru əlaqəsinin bərpa edilməsi prosesi təkcə daxili inteqrasiya deyil, Orta Dəhlizin ötürücülük gücünü dəfələrlə artıracaq beynəlxalq layihədir; Trans-Bölgə Logistikası – Şərq-Qərb və Şimal-Cənub xətləri üzərində yerləşən muxtar respublika Türkiyə, İran və Mərkəzi Asiya bazarları arasında yükdaşımaların əsas tranzit məntəqəsinə çevrilmək iddiasındadır.
Dövlət başçısının təqdim etdiyi prioritetlərdən biri Naxçıvanın daxili enerji təminatından aktiv enerji ixracatçısına keçididir.
Regionun günəş enerjisi potensialının yüksək olması (500–1000 meqavat arası qiymətləndirilən günəş potensialı) Naxçıvanı yaşıl enerji istehsalı mərkəzinə çevirir. “Şəms 1” və “Qərbi Üfüq” GES proyektləri bu vizyonun ilk əməli addımlarıdır.
300 meqavatlıq İES və kiçik GES-lərlə yanaşı, qonşu ölkələr və region dövlətləri ilə elektrik şəbəkələrinin inteqrasiyası Naxçıvanın elektrik enerjisi ticarətində mərkəzi rolunu təmin edəcək.
Naxçıvanda həyata keçirilən layihələr uzunmüddətli davamlılıq prinsipinə söykənir. 2044-cü İlədək Strateji Baş Plan: Naxçıvan şəhərinin 20 il sonrakı simasını, nəqliyyat şəbəkəsini və ekoloji balansını müəyyən edən müasir urbanistik model. Sosial və Turizm İnfrastrukturu: Sosial mənzil tikintisi əhalinin məskunlaşma dayanıqlığını artırır, “Naxçıvan” Mehmanxana Kompleksi kimi tarixi-mədəni obyektlərin bərpası isə bölgəyə turist axınını stimullaşdırır.
Geosiyasi baxımdan həssas zonada yerləşən Naxçıvanın müdafiə qabiliyyəti mütəmadi olaraq gücləndirilir. Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun nəzdində yeni Komando birləşmələrinin yaradılması və Döyüş bayraqlarının təqdim olunması, istənilən xarici riski neytrallaşdırmağa qadir müasir hərbi strukturun mövcudluğunu nümayiş etdirir.
Prezident İlham Əliyevin Naxçıvan müsahibəsi muxtar respublikanın yaxın onilliklərdəki iqtisadi, hərbi və loqistik strategiyasının yol xəritəsidir. Naxçıvan artıq sadəcə strateji bir istehkam deyil, böyük Avrasiya nəqliyyat və enerji xəritəsinin əvəzolunmaz hərəkətverici qüvvəsidir.
Heydər Rəhimov,
Nizami bələdiyyəsinin sədr müavini
