Fevralın 10-da ABŞ-ın Vitse-Prezidenti Ceyms D. Vensinin Azərbaycana səfəri çərçivəsində rəsmi olaraq “Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Amerika Birləşmiş Ştatları Hökuməti arasında Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiya” imzalanıb – bu sənəd iki ölkə münasibətlərini yeni, strateji səviyyəyə qaldırır və danışıqların mahiyyəti baxımından tarixi əhəmiyyət kəsb edir. Bu strateji xartiya yalnız standart diplomatik akt deyil; o, Azərbaycan ilə ABŞ arasında qarşılıqlı təhlükəsizlik, iqtisadi inkişaf və regional stabilliyin təmin olunması sahəsində çoxşaxəli əməkdaşlığın strukturu kimi nəzərdə tutulub. Sənədin imzalanması Prezident İlham Əliyev və Vitse-Prezident Vens arasında keçirilən yüksək səviyyəli görüşün yekunu idi və bu hadisə ölkələrimizin beynəlxalq münasibətlərində yeni dövrün başlanğıcı kimi qiymətləndirilir. Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Xartiya qarşılıqlı etimad və uzunmüddətli əməkdaşlıq prinsiplərinə əsaslanır. Bu sənəd bir sıra prioritet sahələri əhatə edir: iqtisadi investisiyalar, təhlükəsizlik, hərbi texnologiyalar, enerji təhlükəsizliyi və regional tranzit dəhlizləri üzrə əməkdaşlıq. Xartiya çərçivəsində tərəflər bu istiqamətlərdə fəaliyyət planları və mexanizmlər hazırlayacaqlar.
Əvvəlcə bu təşəbbüs ötən il ABŞ paytaxtında Prezident Donald Tramp və Prezident İlham Əliyev arasında aparılan danışıqlarda memorandum kimi müzakirə olunmuş, daha sonra isə tərəflər bu xartiyanın tamamlanması üçün Strateji İşçi Qrupunu yaratmışlar. Bu qrup iqtisadi, təhlükəsizlik və regional əlaqələr sahələrində əməkdaşlıq perspektivlərini müəyyən etmişdir. Bu səfər və imzalanan sənəd təkcə iki dövlət arasında ikitərəfli əlaqələr üçün deyil, həm də Cənubi Qafqaz regionu üçün strateji dönüş nöqtəsidir. ABŞ-ın vitse-prezidenti Azərbaycana səfərdən əvvəl qonşu Ermənistanı da ziyarət etmiş, orada da əməkdaşlıq sənədləri imzalanmışdır ki, bu da bölgədə yeni geosiyasi balansın qurulmasına xidmət edir. Azərbaycan üçün isə bu xartiya həm suverenliyin və ərazi bütövlüyünün beynəlxalq səviyyədə daha geniş tanınması, həm də ölkənin təhlükəsizlik və iqtisadi inkişaf perspektivlərinin möhkəmlənməsi baxımından əhəmiyyətlidir. Politoloqlar və dövlət rəsmiləri hesab edirlər ki, bu sənəd Cənubi Qafqazda Ermənistan–Azərbaycan münasibətlərinin davamlı sülh və əməkdaşlıq səylərini dəstəkləyir və Azərbaycanın beynəlxalq rolunu artırır.
Tərəflər bu xartiya vasitəsilə müdafiə, hava təhlükəsizliyi və kontrterror sahələrində daha dərindən əməkdaşlıq edəcəklər. Belə əməkdaşlıq ABŞ-ın regionda təsirini artırmaqla yanaşı, Azərbaycan üçün də xarici investorların cəlb edilməsi, yüksək texnologiyalar və infrastruktur layihələrində yeni imkanların yaradılması deməkdir. Eyni zamanda, bu addımlar Azərbaycanın qonşu ölkələrlə əlaqələrinin normallaşmasına və regional ticarət dəhlizlərinin genişləndirilməsinə xidmət edə bilər. Bu, xüsusilə Avrasiyanın enerji və nəqliyyat xəritəsində Azərbaycanın rolunu daha da gücləndirə bilər. Prezident İlham Əliyev də bəyan edib ki, bununla iki ölkə münasibətləri “yeni strateji müstəviyə yüksəlib”, Vitse-Prezident Vensin səfəri “tarixi səfər” kimi qiymətləndirilə bilər. Bu görüşün mahiyyəti bir daha göstərir ki, Azərbaycan beynəlxalq arenada daha geniş əməkdaşlıq imkanları əldə edir və öz təhlükəsizliyi ilə iqtisadi rifahını təmin etmək üçün yeni tərəfdaşlarla əlaqələrini dərinləşdirir. Nəticə etibarilə, Vitse-Prezident Vensinin səfəri və imzalanan Strateji Xartiya Azərbaycan-ABŞ münasibətlərində yeni mərhələ açır, regionda davamlı sülh və əməkdaşlıq üçün geniş perspektivlər yaradır və Cənubi Qafqazda geosiyasi balansı dəyişdirə biləcək əhəmiyyətli addımlardan biridir.
Nəsibova Günel,
Yeni Azərbaycan partiyası,məsləhətçi
