Minalarla çirklənmə münaqişələrdən sonra cəmiyyətlərin üzləşdiyi ən ağır və uzunmüddətli humanitar problemlərdən biridir. Bu təhlükə insanların həyatına və sağlamlığına birbaşa risk yaratmaqla yanaşı, torpaqların istifadəsini, infrastrukturun bərpasını və məcburi köçkünlərin təhlükəsiz qayıdışını da çətinləşdirir. Prezident İlham Əliyevin Kamboca Krallığının Baş naziri Hun Manet ilə görüşündə mina problemini ayrıca qeyd etməsi Azərbaycanın bu məsələyə humanitar təhlükəsizlik və beynəlxalq əməkdaşlıq prizmasından yanaşdığını nümayiş etdirir.
Azərbaycan işğaldan azad edilmiş ərazilərində genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri apararkən mina təhlükəsi ilə üzləşməkdə davam edir. Prezidentin bəyanatında Ermənistanın işğal dövründə basdırdığı minaların partlaması nəticəsində 400-dən çox insanın həlak olması və ya xəsarət alması barədə məlumat bu problemin ciddi nəticələrini göstərir. Mina təhlükəsi yalnız hərbi keçmişin qalığı deyil, həm də mülki əhalinin gündəlik həyatı, iqtisadi fəaliyyət və təhlükəsiz yaşayış mühiti üçün davam edən çağırışdır. Buna görə də minatəmizləmə işləri Azərbaycanın bərpa strategiyasının əsas istiqamətlərindən biridir.
Kambocanın da mina probleminin nəticələrindən əziyyət çəkməsi iki ölkə arasında təcrübə mübadiləsi üçün ortaq zəmin yaradır. Mina təhlükəsi ilə mübarizədə texniki biliklər, mütəxəssis hazırlığı, risklərin qiymətləndirilməsi və əhalinin maarifləndirilməsi mühüm rol oynayır. Prezident İlham Əliyevin praktiki bacarıqların və təcrübənin paylaşılmasının vacibliyini vurğulaması problemin həllində beynəlxalq əməkdaşlığın əhəmiyyətini ön plana çıxarır. Müxtəlif ölkələrin təcrübəsinin öyrənilməsi yerli şəraitə uyğun həllərin seçilməsinə və minatəmizləmə fəaliyyətinin səmərəliliyinin artırılmasına kömək edə bilər.
Mina təhlükəsinin aradan qaldırılması iqtisadi və sosial inkişafla birbaşa əlaqəlidir. Torpaqlar təhlükəsiz vəziyyətə gətirilmədən kənd təsərrüfatının bərpası, yolların və yaşayış məntəqələrinin qurulması, yeni iş yerlərinin yaradılması və insanların doğma yurdlarına qayıdışı tam şəkildə həyata keçirilə bilməz. Bu səbəbdən minatəmizləmə həm humanitar fəaliyyət, həm də uzunmüddətli inkişaf üçün zəruri investisiya kimi qiymətləndirilməlidir. Azərbaycan və Kamboca arasında bu sahədə əməkdaşlıq mütəxəssislərin hazırlanması, maarifləndirmə və texniki təcrübə mübadiləsi istiqamətlərində inkişaf etdirilə bilər.
Nəticə etibarilə, Prezident İlham Əliyevin mina problemini ikitərəfli görüşün gündəliyinə daxil etməsi Azərbaycanın humanitar təhlükəsizliyə verdiyi önəmi nümayiş etdirir. Bu sahədə beynəlxalq tərəfdaşlıq insanların həyatının qorunması, təhlükəli ərazilərin təmizlənməsi və davamlı inkişafın təmin olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan və Kamboca arasında qarşılıqlı təcrübə mübadiləsinin konkret proqramlarla dəstəklənməsi mina təhlükəsinə qarşı mübarizənin gücləndirilməsinə töhfə verə bilər. Humanitar əməkdaşlığın bu istiqaməti dövlətlərarası münasibətlərin yalnız siyasi və iqtisadi deyil, həm də insan həyatını qorumağa yönəlmiş tərəfini ön plana çıxarır.
Rasim Quliyev,
YAP Nizami rayon təşkilatının “Əliağa Kürçaylı küçəsi, 8” ərazi partiya təşkilatının sədri
